Leven zonder smartphone

Eind vorig jaar had ik er genoeg van, nadat ik mezelf voor de zoveelste keer opjaagde in mijn smartphone gebruik: minder schermtijd willen-maar-niet-kunnen, het gevecht met mezelf om geen gsm in de slaapkamer te brengen, kwaad worden op mezelf dat ik elk leeg momentje vulde met mijn smartphone (zelfs op het toilet zat ik niet op mijn ‘gemak’). Ik had het gehad met die strijd tegen dat onding, een strijd die ik al jaren voerde. Dus trok ik de stekker uit. In de plaats kwam een gedoneerde oude Nokia die de voorbije jaren stilletjes in een schuif had liggen wachten om mij nu ongelooflijk blij te maken. Sinds begin december ben ik ‘slechts’ bereikbaar per telefoon, sms, e-mail en Telegram. Dat laatste is een privacy vriendelijk alternatief voor WhatsApp, maar het draait ook op de computer. We sloten ook een vaste telefoon aan, want mijn belverbruik ging de lucht in. Voicemail heb ik een jaar geleden uitgeschakeld en mails lees ik doorgaans één maal per week.

En toen kwam de opmerking dat ik moeilijk bereikbaar was. Men miste om mij op een gemakkelijke en goedkope manier te contacteren, zonder mij te ‘storen’ met bellen. Best gek, want ik word nu minder gestoord dan voorheen. Ik had op mijn smartphone nochtans alle notificaties uitstaan, maar de magische aantrekkingskracht van dat ding… Ik kan het moeilijk onder woorden brengen, maar ik vermoed dat veel lezers me begrijpen. En dat terwijl ik de voorbije jaren mijn smartphone op een serieus dieet gezet had: er kwamen geen e-mails toe, ik heb geen sociale media (behalve WhatsApp tot voor kort), er stonden geen spelletjes op, het scherm stond in grijstinten (ik las eens dat dat de aantrekkingskracht zou verkleinen, maar ik heb daar weinig van gemerkt).

Nadat ik een week van mijn smartphone af was, stelde Meneer Organica voor om naar ‘The Social Dilemma’ te kijken. Een film over net dat: sociale media op de smartphone. Een eyeopener voor geïnteresseerden. Die ‘magische aantrekkingskracht’, dat is de gecombineerde kracht van alle slimme breinen in Silicon Valley, om het toestel en de daarop draaiende apps zo aanlokkelijk mogelijk te maken zodat wij zoveel mogelijk tijd op onze smartphone spenderen zodat zij zoveel mogelijk geld verdienen. Oeps, nu hoef je de film niet meer te zien 😉 Nee hoor, de film is een aanrader. Ik leerde bijvoorbeeld dat telkens je een app refresht, je hoopt op nieuwe content. Krijg je die, dan ziet je brein dat als een beloning en krijg je een dopamine stoot. Net als een hond een koekje krijgt als ie gehoorzaamt, wachten wij op een willekeurige beloning. Het feit dat die beloning willekeurig komt, doet ons altijd teruggrijpen naar de smartphone. Het zit ingenieus in elkaar. Alhoewel er een negatieve ondertoon in de film heerst, kwam er voor mij iets positief uit: 1/ Ik ben niet zwak omdat ik zo’n problemen had met mijn smartphonegebruik, het ding is gemaakt om ons erin te zuigen. 2/ Ik wil van dat ding af blijven!

Heb ik dan nooit meer mijn smartphone aangeraakt sinds de SIM-kaart eruit ging? Toch wel. Ik was er nogal onvoorbereid aan begonnen. In eerste instantie besefte ik dat ik Spotify via de smartphone gebruik. Gelukkig bleek dat ook zonder SIM-kaart op wifi nog te werken, geen probleem dus. Terwijl ik dat uitvistte, bleek WhatsApp gewoon verder te functioneren zonder SIM-kaart. Daarop oninstalleerde ik WhatsApp, maar ik weet intussen dat ik gewoon nog op WhatsApp “aanwezig ben”. Men kan mij nog steeds berichtjes sturen, alleen komen ze nooit toe. Gezellig.

Gaandeweg merkte ik dat ik mijn smartphone voor veel praktische zaken gebruikte: als camera, als receptenboek, als agenda, als adressenboek, als gps, enz. De verleiding om terug te gaan werd op een bepaald moment erg groot, maar met het nieuwe jaar in zicht besloot ik een bulletjournal te starten. Als je weet dat Meneer Organica en ik bijna 15 jaar Google Calendar delen met elkaar, was dat een grote stap. Maar ik moet zeggen dat het mij tot nu toe reuze bevalt.

Verder ben ik ook tot het besef gekomen dat de smartphone geen ‘kwaadaardig toestel’ is dat ik volledig moet afzweren. Hij ligt nu in de lade en als ik hem nodig heb zet ik hem op. Als ik het weerbericht wil zien, muziek wil spelen, een recept wil opzoeken of een foto wil nemen, dan doe ik dat gewoon. Daarna gaat ie weer uit en vliegt ie terug in de lade. Het is een gebruiksvoorwerp geworden, zoals het ooit bedoeld was.

Mijn allergrootste vrees was dat ik me geïsoleerd zou gaan voelen door mijn smartphone af te zweren. Ik kan je met plezier vertellen dat het omgekeerde waar is. Tijdens de kerstvakantie belde ik jan en alleman op via de vaste lijn. Sommige daarvan waren vrienden-van-20-jaar die ik -zover ik me kan herinneren- nog nooit opgebeld heb. We zien elkaar, maar tussendoor hielden we contact via Whatsapp. Wat op WhatsApp ‘Hallo, hoe gaat het? – Goed, en met jullie?’ zou geweest zijn, mondde uit in een gesprek van een uur. Een uur! Dat is geleden van toen ik als puber naar mijn vriendinnetjes en toenmalig liefje belde 🙂 Ik belde nog een heleboel mensen op -velen daarvan verrast om mij te horen- maar iedereen even enthousiast om een babbeltje te slaan in deze geïsoleerde dagen. Ik dacht dat ik door afscheid te nemen van de smartphone mij eenzamer zou doen voelen, maar het tegendeel blijkt waar. Het is het beste geschenk dat ik mezelf in 2020 kon geven.

9 gedachten over “Leven zonder smartphone

Voeg uw reactie toe

  1. Waw, zo knap van je! Ik heb daar ook heel hard over zitten denken toen ik van telefoon moest veranderen, maar heb uiteindelijk de stap niet gezet. Ik zou hem vanzelf wel minder gaan gebruiken, dacht ik, maar het is natuurlijk omgekeerd. Maar deze post geeft goesting om toch nog eens stappen in die richting te zetten. Ik ga er toch nog eens goed over nadenken…

    Geliked door 1 persoon

    1. Ik herken die tweestrijd. Daarom dat ik blij was dat ik een oude ‘domme’ telefoon kreeg: zo kon ik testen hoe het mij beviel, maar kon ik altijd terugschakelen naar mijn smartphone moest dat nodig zijn. Maar tot op heden niet dus.

      Like

      1. Mijn probleem is dat echt iedereen hier op whatsapp zit, en dat dat de voornaamste manier van contact houden. Ik was bijvoorbeeld gisteren aan het overwegen het van mijn gsm te gooien, maar via whatsapp kwma ik te weten dat het niet goed gaat met een vriendin, en kon ik haar steunen, en een andere vriend inschakelen. Dat was dus allemala niet gebeurd zonder te appen, want een andere communicatielijn met die vriendin heb ik niet.
        Maar toch, ik ben manieren aan het zoeken om het te beperken. Want het is nodig. Het doet echt iets met je brein (en in mijn geval: mijn ogen).

        Geliked door 1 persoon

        1. Hoi Kathleen, ik ben nieuwsgierig, heb je intussen een betere manier gevonden om met WhatsApp om te gaan, zonder het helemaal af te zweren? Ik snap volledig dat het niet fijn is als er contacten zouden wegvallen. Goeie moed ermee!

          Like

  2. Had die van mij opgedoekt en was hem vervolgens kwijt geraakt. Vond hem vorige week weer. Hij is helemaal leeg, maar wel handig om foto’s mee te maken en als wekker met vogeldeuntje. Verder gebruik ik hem nergens voor, alles kan prima op de laptop die je nog iets meer privacyvriendelijk kan maken.
    Ik heb hem echt geen seconde gemist. Het is een gewoonte maar zoals met veel gewoontes is het prima af te wennen als je echt wil. Dat je het gewoon als handig hulpmiddel kan gebruiken, vind ik knap van je. Ik merk dat ik er altijd toch weer meer mee ga doen dan nodig als ik hem verder opstart. Heerlijk, die rust!

    Geliked door 1 persoon

    1. Ja ik las mee met je toen je ‘m afzette en dan kwijt speelde. We hebben dezelfde haat-liefde verhouding tot smartphones denk ik. Lezen over jouw ervaring was het duwtje in de rug dat ik nodig had om de knoop door te hakken, waarvoor dank 🙂 En ja, het is zo rustig zonder reflex om er naar te grijpen. Tegenwoordig weet ik ‘m de helft van de tijd niet liggen, of ik vergeet hem mee te nemen 🙂

      Like

  3. Wow, da’s nog eens karakter hebben! Voorheen heb ik al wel eens een aantal keren off-line weekends ingepland, dat heeft me zoveel rust gebracht, echt niet normaal. Anderzijds, is momenteel dat ding nu wel de manier om vooral contact te houden met m’n omgeving, en zeker met een dochter die hogeschoolstudente is en niet de hele tijd bij mij woont. Ik hoef ook niet alles van iedereen te zien/weten. FOMO (Fear Of Missing Out) leeft heel erg tussen vooral jonge mensen en daarin schuilen wel wat gevaren die ze vaak zelf niet doorhebben. Het beïnvloedt ook de nachtrust enorm las ik eens ergens in zo’n wetenschappelijk artikel. Mijn phone blijft alleszins ’s nachts mooi op de keukentafel staan en niet naast me op het nachtkastje. Het omgekeerde schijnt echt niet bevorderlijk te zijn voor je nachtrust.

    Geliked door 1 persoon

    1. Nochtans vind ik dat jouw getuigenis van meer karakter getuigd: offline weekends, geen gsm in de slaapkamer… Zo’n gevechten heb ik vaak gevoerd en ben ik vaak verloren… Hoe mooi de uitvinding van een smartphone ook is, de manier waarop we ‘m gebruiken is vaak destructief: verstoorde nachtrust, dopamine tekorten, verslavingen, jezelf vergelijken met anderen die het schijnbaar beter hebben, FOMO… Maar ik begrijp je helemaal, die verbondenheid is net het mooie aan een smartphone. Ik woon ver weg van mijn familie en mis ook de dagelijkse berichtjes en foto’s. Daarentegen bel ik nu weer vaker, en dat voelt ook goed aan.

      Geliked door 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

WordPress.com.

Omhoog ↑

Maak je eigen website aan bij WordPress.com
Aan de slag
%d bloggers liken dit: